Noże tokarskie – czym są i kiedy należy ich użyć?

Noże tokarskie – czym są i kiedy należy ich użyć?

Noże tokarskie jak sama nazwa wskazuje mają zastosowanie przy tokarkach, które można stosować przy skrawaniu. Noże tokarskie mają jedno ostrze i za jego pomocą możemy wykonać toczenie zewnętrzne i wewnętrzne. Formowane tworzywo najczęściej ma kształt walca albo innej bryły obrotowej i za pomocą noży tokarskich możliwe jest nadanie mu innego kształtu. Poza toczeniem przy ich użyciu można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie oraz rowkowanie. Tokarki są często wykorzystywanym urządzeniem do wytwarzania gwintów. Jak wygląda nóż tokarski i jakie są jego typy? Jakich innych narzędzi wykorzystamy do wytwarzania gwintów?

Budowa i wygląd noża tokarskiego

Nóż tokarski zbudowany jest z dwóch elementów – roboczego i chwytowego. Część chwytowa montowana jest wprost w tokarce, część robocza dla odmiany zawiera kilka innych fragmentów i to za jej pomocą nóż może skrawać. Jej elementem jest powierzchnia natarcia oraz przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze a także naroże. Każda z tych części ma inne zadanie i wystarczy, że nie będzie jednej z nich i nóż będzie bezużyteczny. Noże tokarskie zrobione mogą być ze stali szybkotnącej i znajdą wtedy zastosowanie przy obróbce stali, staliwa, żeliwa a także miękkiego mosiądzu. Drugi surowiec wykonania to płytki wykonane z węglików spiekanych, dzieli się je jeszcze na rodzaj S i H i obydwa będą wykorzystywane przy innych materiałach.

Jakie wyróżniamy rodzaje noży tokarskich?

Noże tokarskie podzielić można ze względu na różne kryteria. Przeważnie spotkać można się z podziałem ze względu na technikę kształtowania. Wtedy rozróżniamy noże punktowe, kształtowe i obwiedniowe. Noże punktowe łączą się z kształtowanym przedmiotem punktowo, czyli tylko czubkiem ostrza. Noże kształtowe będą kształtowały materiał rantem ostrza, a noże obwiedniowe charakteryzują się formowaniem przez przetaczanie się przez powierzchnię.

Inną metodą na podział noży tokarskich będzie uwzględniający ich konstrukcję.

Wyróżnimy w takich sytuacjach noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną oraz noże oprawkowe. Te pierwsze są zrobione z jednego typu surowca i przeważnie będzie to stal, składane za to mają wymienne płytki wykonane z węglików spiekanych. Noże z płytką lutowaną przeznaczone są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego a także wewnętrznego, ale też do przecinania oraz planowania. Noże oprawkowe dla odmiany tworzą nowe noże tokarskie, które mają niepospolite kształty – promieniowe, przezieraki, wytaczaki i zdzieraki.

Za pomocą jakich narzędzi najlepiej obrabiać gwinty?

Gwinty można wykonywać na kilka różnych sposobów. Wyodrębnić możemy obróbkę za pomocą walcowania, frezowania, szlifowania, nacinania gwintownikiem, nożami stycznymi wagnera albo nacinania na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są niezmiernie profesjonalnym i skomplikowanym sprzętem, ale przy użyciu ich obróbka przebiega niezmiernie szybko.

Najprostszymi metodami będzie nacinanie na gwintowniku oraz nacinanie gwintu narzynką. Bardzo często mogą być wykorzystywane również w domowych pracowniach jeśli tylko posiadamy właściwe sprzęty. Powinniśmy także mieć na uwadze, że na gwintowniku stworzymy jedynie gwinty wewnętrzne, a na narzynce gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – noże wagnera